తొల్కారు వాన

 తొలికారోయన నెల్లెడంగురిసెనే తూకమ్ముగా వానలుం
బలు వైనమ్ముల జల్లె చిన్కులను నిర్వ్యాజమ్మునౌ ప్రేమతో,
లలినీరాడెను వృక్షముల్కుసుమ మాలాలంకృతుల్ దివ్యులై
పలువర్ణమ్ముల, మాధవాగమన కావ్యారంభసంరంభమై.

--లక్ష్మీదేవి

మత్తేభవిక్రీడితము

 

 

సామ్రాట్టుకు స్వాగతమ్!

 జలజల రాలిన యాకుల
లలి మరపించుచు వినూత్న లావణ్యముతో
పలుపలు సొబగులఁ గూర్చుచు
వలువల తీరై మెరిసిన పత్రిం గనరే!

యాకుల మాటుగా మెరిసి, హ్లాదముఁ గూర్చెడు వన్నెచిన్నెల 
న్చీకటి రేయిలో విరియు చిన్ని సుమమ్ములఁ జూడ నేర్చిన,
న్చీకులు చింతలే పగిదిఁ జిత్తముఁ జేరును చెప్పవోయి, యీ 
లోకము సుందరమ్మనక లోపములేటికి యెంచనెంచితో!

 

తొలిరాగమ్ములఁ గమ్మగాఁ బలుకుచున్దొల్దొల్త నా కోకిలల్
తెలిరాగమ్ముల సాంద్రవర్ణముల దేదీప్యమ్ముగా పుష్పముల్
వలరాజొక్కడు మిత్రుడై చెలగునా వాసంతసామ్రాట్టుకై
యిలలో స్వాగత సత్కృతుల్ సలుపరే యింతింతకంతింతలై! 

ఆశ

ఆశలివేలనో మదిని యాతనవెట్టుచునిల్చునెందు, నా
కాశముఁ దాకగా పెరిగి కాయము వీడెడునంతదన్క నా
వేశము నంతకంతకును పెంచుచు జీవిని ముంచుచుండు నే
దేశము నున్న నైన నొక తీరుగ సాగును మానవాళికిన్.

 

-- లక్ష్మీదేవి

ఉత్పలమాల 

రంగులు

 మధువును నింపిన కలశము

సుధలనుఁ దొణికినఁ బగిదిని శోభస్కరమై

విధ విధ వర్ణములన్నియు

నిధులయి కురిసినవి నేడు నెత్తావులతో

కన్యాకుమారి

 తరుణీ, కాఠిన్యవై నిత్యముఁ దపమునఁ దాదాత్మ్యవై నిల్చి యుండ,

న్సరి నీకెవ్వారు లేరంచనిన కథలలో సత్యముల్ గొప్పవమ్మా!

హరునేఁ గళ్యాణమున్ సేయగఁ దలచిన మాహాత్మ్యమేమందు, నీకై

వరుడున్ ధ్యానమ్ము నన్నిల్వగఁ దలచిన సౌభాగ్యమేమందు తల్లీ! 

🙏 కన్యాకుమారి 🙏

- లక్ష్మీదేవి.

మహాస్రగ్ధర వృత్తము

వాదం

 వాదవివాదముల్పరగ భావరసస్ఫురణమ్ము నేర్పునే

సాదరమొప్పగా కవుల స్వాంతముఁదొల్కెడు భావవల్లరుల్,

వేదనఁదోడు స్పందనలు, ప్రేరణ నిచ్చెడు యోచనాదులన్

మోదము మీరఁ గైకొనగ ముచ్చటలాడిన నంత సుల్వొకో!

-లక్ష్మీదేవి 

ఉత్పలమాల 

అంతే

 హాస్యమైన కవిత్వము నైనఁ గాని 

తెలిసికొన్నయంత మనము తేలికగును 

తెలియరాని చోటుల విప్పి తెలియజెప్ప 

బూనుటెల్ల చెవిటి, శంఖపు కథయగును 

- లక్ష్మీదేవి 

తేటగీతి

తల్లీ!

 తల్లీ! విద్యనొసంగి యధ్యయనమున్తాదాత్మ్యమున్నిండుగా
నుల్లమ్మందున నింపి నన్ను నిక నీవుద్ధారణన్జేయుమా!
ముల్లోకమ్ముల రక్షవై నిలిచి నిర్మోహమ్ము నెట్లుందువో
తల్లీ! నమ్మితి భారతీ! భగవతీ! త్రైగుణ్య విద్యానిధీ!

 

లక్ష్మీదేవి

శార్దూలవిక్రీడితము

 

శ్రీపంచమి

పదమున్భాసిలు నర్థమున్నిలుపగా, ప్రాశస్తమౌ విద్యతో,
చదువున్మిన్నగ నెంచి,నిన్గొలుచు సత్సంగమ్మునన్, శారదే!
మది నీ రూపము నిల్పి వందనములంబల్కంగ, ప్రేమమ్ముతో
సదసద్భేదము తెల్పి, సార్థకముగా జన్మంబు సేయంగదే!

- లక్ష్మీదేవి

మత్తేభవిక్రీడితము

దీపం

 గాలి తగిలినంత ఘడియ నిలువలేదు

దేహధారి యుంచు దీపమొకటి

గాలి తగులకున్న ఘడియ నిలువలేదు

దేవుడుంచినట్టి దీపమొకటి

/(దేహమందు వెలుగు దీపమొకటి)

-- లక్ష్మీదేవి

ఆటవెలది